Zgodnie z literaturą i badaniami przeprowadzonymi na populacjach kotów domowych na całym świecie częstość występowania otyłości i nadwagi u tych zwierząt waha się od 11,5% do aż 63%. Badania z 2020 roku szacują, że Polsce problem ten dotyczy niemal 50% kotów ! Wielu opiekunów nie potrafi niestety ocenić, czy ich pupil ma prawidłową masę ciała przez co problem z wagą często bywa pomijany. Przyzwyczajeni jesteśmy do widoku słodkich, puszystych, okrągłych kotków przez co nadwaga i otyłość nie wydają się nam niczym groźnym. To poważny błąd ! Nadwaga i otyłość to nie defekty kosmetyczne, lecz poważne choroby wpływające w znacznym stopniu na stan całego organizmu, mogące przyczyniać się do rozwoju kolejnych problemów ze zdrowiem. Do najczęstszych chorób związanych z nieprawidłową masą ciała należą w przypadku kotów: cukrzyca (może dotykać nawet 1 kota na 200!), choroby układu krążenia i oddechowego, choroby dolnych dróg moczowych, problemy ze stawami. Otyłość to także zaburzenia w obrębie mikrobioty jelitowej oraz zwiększone ryzyko rozwoju nowotworów. Część specjalistów wyróżnia nadwagę, czyli wzrost masy ciała o 15-30% oraz otyłość czyli wzrost masy ciała o ponad 30%. Taki podział nie oznacza jednak, że nadwaga nie stanowi problemu i można ją lekceważyć. Już w momencie, gdy masa ciała naszego zwierzaka zaczyna zauważalnie wzrastać należy podjąć odpowiednie działania, aby zapobiec dalszemu przyrostowi wagi. Co może powodować problemy z masą ciała u kotów? Otyłość może być pierwotna – czyli wynikać z zaburzeń równowagi energetycznej lub wtórna – być konsekwencją choroby lub stosowania niektórych leków.  Często za nadmierną masę ciała obwiniana jest kastracja, przy czym sam fakt, że kot zostaje poddany zabiegowi nie oznacza, że automatycznie stanie się on otyły. Po kastracji dochodzi jedynie w organizmie do pewnych zmian, które  mogą warunkować pojawienie się i rozwój otyłości. Jeśli jednak po zabiegu żywienie zostanie odpowiednio zmodyfikowane – przede wszystkim zostanie dostosowana kaloryczność posiłków – a do tego zadbamy o prawidłową dawkę ruchu to zwierzę powinno utrzymać optymalną masę ciała. Wbrew pozorom żywienie specjalnymi karmami dla zwierząt kastrowanych nie jest przy tym obowiązkowe. Dieta kota kastrowanego nadal powinna mieć odpowiednio wysoką ilość białka pochodzenia zwierzęcego, umiarkowaną ilość tłuszczu oraz niską zawartość węglowodanów. 

Co natomiast w sytuacji gdy nasz kot już wymaga odchudzenia? Przede wszystkim należy przyjrzeć się dotychczasowej diecie – ocenić, ile kalorii dziennie przyjmuje kot, jaką ilość smaczków dodatkowo dostaje oraz jaką mamy w jego diecie zawartość białka, tłuszczu oraz węglowodanów. Następnie należy obliczyć, ile kalorii powinien przyjmować aby móc w bezpieczny sposób stracić na wadze, biorąc pod uwagę także jego aktywność. Pamiętajmy, że odchudzanie to proces stopniowy i nie powinno przebiegać zbyt szybko – utrata wagi powinna wynosić 0,5-2% masy ciała na tydzień. Kot powinien być regularnie ważony, ale równie istotna jest dokonywana na bieżąco ocena sylwetki, w czym pomocne będą grafiki do oceny BCS (Body Condition Score). Ważne będzie też nie tylko ile je kot, ale także co jest podstawą jego diety. Nie jest prawdą, że nie ma znaczenia źródło kalorii ani rodzaj spożywanej karmy. Dieta odchudzająca powinna być dietą wysokobiałkową – nawet do 70% białka w suchej masie, co będzie zapobiegać utracie masy mięśniowej. Niewskazana jest karma sucha – wg wielu badań retrospektywnych stanowi ona jeden z głównych czynników ryzyka rozwoju otyłości u kotów. Zdecydowanie lepsza będzie karma mokra lub dieta BARF, ponieważ posiłki o wysokiej wilgotności zapewnią kotu poczucie sytości. Pamiętajmy, że odchudzanie nigdy nie może oznaczać głodzenia kota ! Dieta o zmniejszonej ilości kalorii musi jednocześnie zawierać wszystkie niezbędne składniki odżywcze w odpowiedniej ilości. Obowiązkowo kontrolujemy także ilość i skład podawanych przysmaków – potrafią być bardzo kaloryczne i podawane w nadmiarze uniemożliwić kotu schudnięcie nawet przy starannie dostosowanej diecie. Równie ważny co sama dieta będzie także ruch – zachęcamy kota do aktywności fizycznej, dostosowanej do jego możliwości. Warto także wesprzeć proces odchudzania odpowiednią suplementacją – póki co nie wymyślono jeszcze magicznych tabletek na odchudzanie, ale bardzo ważne będą kwasy omega-3: EPA i DHA które działają przeciwzapalnie. Pamiętajmy tylko, że oleje rybne, które są ich źródłem zawierają dużą ilość kalorii dlatego także powinny zostać wliczone w dzienną podaż kalorii.